De publicaties zijn opgesplitst in 2 categorieën :

• A. Publicaties binnen de Gramaye-reeks (vanaf 2004)
• B. Overige publicaties

A. Gramaye-reeks

Marc VAN TRIMPONT, De baronnen van Boelare in beeld. Uit het portrettenalbum van het geslacht Cassina (1500-1800). Gramaye-reeks nr. 6, 2011, 80 blz., 23,5x16,5 cm

Dit werk gaat over de Belgische tak van het grafelijke geslacht Cassina. Deze familie, van Italiaanse origine, leverde gedurende nagenoeg 2 eeuwen de baronnen van Boelare.

Door de reproductie van een 30-tal familieportretten mag dit werk worden gezien als een aanvulling van de in 1998 gepubliceerde studie Het land en de baronie Boelare.
 

Klik hier voor meer informatie.

Jan COPPENS, Den Dikken van Giesbaargen. Verklarend woordenboek van het dialect van Geraardsbergen. Gramaye-reeks nr. 5, Geraardsbergen, 2010, 495 blz., 23,5x16,5 cm

Met den Dikken van Giesbaargen levert de auteur een werk aan dat niet alleen actueel is en vlot leesbaar voor iedereen, maar bovendien tegemoet komt aan de kennishonger van de meer nieuwsgierige lezer en voldoet aan de wetenschappelijke eisen die gelden voor dergelijke publicatie. Den dikken van Giesbaargen kan, net als de Grote of Dikke Van Dale, worden omschreven als een “hedendaags-diachroon verklarend” woordenboek omdat er niet alleen de hedendaagse taal in is vastgelegd maar ook die uit de tijd van onze overgrootouders. Anders gezegd en alle verhoudingen in acht genomen, Den Dikken van Giesbaargen is voor het Geraardsbergse dialect wat de Van Dale is voor de Nederlandse taal. Klik hier voor de speciale webstek !

Dirck SURDIACOURT, Marc VAN TRIMPONT, De Witte Congo. Gramaye-reeks nr. 4, Geraardsbergen, 2008, 256 blz., 23,5x16,5 cm.

In dit boek met de op het eerste gezicht ongewone, ja misschien wel enigmatisch lijkende titel, wordt de schijnwerper gericht op Geraardsbergenaars, dus op blanken, die iets met onze gewezen kolonie te maken hebben gehad. Dit rijk geïllustreerde boek bestaat uit twee elkaar aanvullende delen.

Deel 1, “Koloniale vergezichten voor Geraardsbergse thuisblijvers”, brengt de studie gedaan door Dirck Surdiacourt. Welk imago hadden de naar Congo uitgeweken Geraardsbergenaars bij het thuisfront? In dit deel wordt derhalve de link gelegd tussen de Geraardsbergse kolonialen en de ‘vergeten’ thuisblijvers, de familie, de vrienden en kennissen, de zogeheten bevoorrechte getuigen die familie en/of vrienden in Antwerpen zien vertrekken naar ‘de Congo’. Het mag tevens worden gezien als een eerbetoon aan alle Geraardsbergenaars die jaren de missies hebben gesteund door hun geloof in de waarde van het offer en de trouw aan de Kolonie. In die zin is het met geen andere publicatie te vergelijken. Koloniale vergezichten gaat over de beïnvloeders van de beeldvorming, zoals bijvoorbeeld Vincent Diericx, over de ‘onbaatzuchtige’ christelijke aandacht voor de Kolonie en de missies.

Deel 2, “Naar verre horizonten, de Geraardsbergse kerktoren voorbij”, door Marc van Trimpont, gaat evenzeer over Geraardsbergenaars maar dan over hen die de oversteek naar het verre Afrika waagden om daar hun brood te verdienen en verder door het leven te gaan. Hier zal onder meer naar voren komen dat de term ‘kolonialen’ eigenlijk een zeer heterogeen gezelschap dekt. Overigens rijst ook de vraag welk beeld is bijgebleven over die kolonialen bij de in 1960, jaar waarop Belgisch-Congo onafhankelijk werd, achtergebleven Congolezen. Ook dit kan niet worden over het hoofd gezien, wil men met een evenwichtig geheel voor de dag komen. Dit aspect komt dus vanzelfsprekend aan bod.


Marc VAN TRIMPONT, Publicaties van de Geschied- en Heemkundige Kring Gerardimontium (1997-2006). Geïllustreerde analytische bibliografie. Gramaye-reeks nr.3, 2007, 135 blz., 23,5x16,5 cm.

Publicatie t.g.v. de 2de lustrumviering van de Kring Gerardimontium. Na een inleiding waarin een vrij volledig beeld wordt opgehangen van de vereniging en haar activiteit tijdens de voorbije tien jaar, volgen 1) de volledige lijst van de publicaties in de 60 nummers (1997-2006) van het tijdschrift Gerardimontium (voorheen De Heemschutter); 2) een lijst van geselecteerde publicaties uit De Heemschutter (1992-1196) uitgegeven door de Geraardsbergse verzamelaarclub CNC; 3) de volledige lijst van de publicaties in boek- of brochurevorm door de Kring Gerardimontium; 4) een analytische bibliografie, een soort gids waarbij een korte samenvattende inhoud van 241 publicaties de lezer de gepaste referentiepunten aanreikt die hem in staat moeten stellen te oordelen over de noodzaak of wenselijkheid om de bewuste publicatie al dan niet door te nemen.

Filip JALET, Hilde VAN PAEPEGEM, Ophasselt in beeld (1900-1976) Gramaye-reeks 2 , 2006, 180 blz., 23,5x16,5 cm.

Kijk en leesboek opgedeeld in vijf thematische hoofdstukken. Het eerste hoofdstuk besteedt aandacht aan de dorpsgezichten van vroeger, maar ook aan het leven op straat; de foto’s zijn gegroepeerd per wijk. Het tweede hoofdstuk handelt over de twee wereldoorlogen. Het schoolleven is stof voor het derde hoofdstuk met een gevarieerde verzameling klasfoto’s. Het volgende hoofdstuk stelt het verenigingsleven in de kijker waarbij voor sommige verenigingen ook gebruik werd gemaakt van iets recentere foto’s. In het laatste hoofdstuk komen enkele vermeldenswaardige evenementen aan bod met onder meer de inhuldiging van burgemeester Noël de Vleeschauwer op 6 september 1953.
Er is ook een geschiedkundig hoofdstukje van de hand van Jacques de Ro, dat de lezer laat kennis maken met het verleden van deze Geraardsbergse deelgemeente.

Luk BEECKMANS, In klinkende munt. Vondsten van middeleeuwse en post-middeleeuwse munten te Geraardsbergen (Gramaye-reeks 1) , Geraardsbergen, 2004, 77 blz.

De ondertitel van het boek zegt veel over wat de lezer zal worden bijgebracht. De auteur belicht er inderdaad muntschatten afkomstig uit een vijftal sites in Geraardsbergen (bovenstad) en in de huidige deelgemeenten Grimminge, Moerbeke, Onkerzele en Ophasselt. In het tweede hoofdstuk bespreekt hij de middeleeuwse en post-middeleeuwse munten die de jongste 25 jaar bij stadsarcheologisch onderzoek in Geraardsbergen aan het licht kwamen. De vroegste muntstukken die vooralsnog bij dit stadsarcheologisch onderzoek zijn gevonden, dateren uit de periode 1290-95. Rijkelijk geïllustreerd met o.a. 35 kleurenfoto's.

Jacques DE RO, Filip VAN TRIMPONT, Jean-Baptiste Gramaye: ‘Gerardimontium Oppidum' (1611). De oudste geschiedschrijving van de stad Geraardsbergen , Geraardsbergen, 2004, ca.23,5x16,5 cm., 88 blz.

Het boek handelt over de figuur en het werk van Jean-Baptiste Gramaye (1579-1635), geplaatst in de ruimere context van nagenoeg vier eeuwen historiografie van de stad Geraardsbergen. Het brengt bovendien de originele Latijnse tekst van Gramaye en een Nederlandse vertaling, plus hertaling van de middeleeuwse geschiedenis van Geraardsbergen. Deze geschiedenis, gebracht door J.B. Gramaye, mag niet worden verward met eerdere vermeldingen over Geraardsbergen die echter het gewicht van een “toeristische informatiefolder” niet overstijgen.

B. Overige publicaties

Jacques DE RO i.s.m. Dirck SURDIACOURT, Marc VAN TRIMPONT, Luk BEECKMANS, Geert WELLEMAN, Jan COPPENS, e.a., De Muur rond Geraardsbergen. Van gesloten naar open stad, Geraardsbergen, 2009, ca. 29,5 x 21 cm., 247 blz.

In deze studie wordt de geschiedenis van Geraardsbergen uit de doeken gedaan vanuit een invalshoek gericht op de stadswallen en al wat er mee verband houdt. Ze vangt aan met de stichting van de stad in 1067-1070. Dan volgt de periode van 1381, het jaar van de breuklijn, tot 1690. Daarin verneemt de lezer hoe de stadsvesten voortdurend zijn vernield maar toch ook minimaal in stand gehouden; hoe dit praktisch gebeurde wordt duidelijk gemaakt aan de hand van een paar bundels met technische voorschriften die gelukkig bewaard zijn gebleven. Verder wordt aandacht besteed aan zowel de bewapening en de milities uit die periode als aan iconografisch materiaal, waarbij het stadsplan van Deventer (ca. 1560) centraal staat. Een derde luik gaat over de jaren na 1690 tot en met vandaag, tijdens dewelke verwaarlozing en afbraak hebben geleid tot de onherroepelijke verdwijning van de stadsomwalling. Klik hier voor de speciale webstek !

Marc VAN TRIMPONT, La Territoriale in Belgisch Kongo, een anachronistische job (Beni en Goma, Noord-Kivu, 1956-1960 ) , 2005, 20 blz., A4.

In deze publicatie wordt via het autobiografisch verhaal van de auteur de merkwaardige functie beschreven van de leden van de Gewestdienst of La Territoriale in Belgisch Kongo, functie die veel weg heeft van deze van onze baljuws en meiers tijdens het ancien régime van voor de Franse revolutie. Om deze reden kan men gerust van een anachronisme gewagen.

Marc VAN TRIMPONT, Terugblikken op Geraardsbergen tijdens de ongeluksjaren 1940-1945 . Een bijdrage tot de geschiedenis van Geraardsbergen in de 2de Wereldoorlog , 2004, 60 blz.

Een extra-publicatie van Gerardimontium n.a.v. de zestigste verjaardag van de Bevrijding van Geraardsbergen op 3 september 1944. De titel waarschuwt echter de lezer. Het gaat om losse terugblikken, m.a.w. flitsen over situaties en gebeurtenissen. Grondiger onderzoek, zowel in de diepte als in de breedte, zal ongetwijfeld een en ander kunnen aanvullen.
Het werk vat aan met een sfeerevocatie van de situatie aan de vooravond van de bezetting. Dan komen verschillende aspecten van de bezettingsjaren aan bod zoals het dagelijkse leven ten tijde van de bezetting, de Duitse aanwezigheid in Geraardsbergen, het Geraardsbergse stadsbestuur, een oorlogsdagboek uit de deelgemeente Viane, luchtaanvallen in en om Geraardsbergen, de tewerkstelling of verplichte arbeid door en in Nazi-Duitsland, de Jodenvervolging (met bijzondere aandacht voor Isabelle Fichlowitz die als slachtoffer van de ontmenselijking werd vergast in Ausswitz), collaboratie en verraad en, tot slot, verzet en patriottisme. Een derde hoofdstuk gaat over de Bevrijding en wat erop volgde, d.i. de eigenlijke bevrijding onmiddellijk gevolgd door en gepaard gaand met straatterreur en vervolgens de repressie (interneringskamp en bestraffingen) en de houding van het verzet nadat de vijand helemaal verdwenen was. Bij wijze van besluit volgen enkele nabeschouwingen.

Gaston IMBO, Paul Auguste Cyrille de Launoit, 1891-1981 , Geraardsbergen, 2003, ca. 24x17 cm., 90 blz

Het verhaal van een succesvolle en in 1929 door Koning Albert I geadelde oud-Geraardsbergenaar : top manager, financier, groot-industrieel, mecenas, ereburger van Geraardsbergen.
Paul, Auguste, Cyrille de Launoit werd te Geraardsbergen geboren op 15 november 1891 als zoon van een luciferfabrikant. Studeerde in Luik waar hij een licentie in handels- en consulaire wetenschappen behaalde.
De auteur behandelt de verschillende wegen die door De Launoit zijn bewandeld : de haute finance; de grootindustrie; zijn houding tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog; de contacten met het Hof; zijn bemoeienissen als stichter of medestichter van culturele initiatieven zoals zijn aandeel in de oprichting van de wereldvermaarde Muziekwedstrijd Koningin Elisabeth. Een apart hoofdstuk is gewijd aan “De Launoit en Geraardsbergen” waar vanzelfsprekend de “Ereprijs Mijnheer en Mevrouw Cyrille de Launoit” aan bod komt. In een bijlage is de lijst van de laureaten van deze ereprijs afgedrukt.

Jacques DE RO, Raf VAN MELLO, Marc VAN TRIMPONT, Archiefbeelden Geraardsbergen , 2002, 23,5x16,5 cm., 128 blz.

Fotoboek over Geraardsbergen: de boven- en benedenstad, de deelgemeenten evenals kastelen en kasteeltjes.
Vooral aan het straatbeeld is hier aandacht besteed, temeer daar het de laatste jaren en decennia enorm is veranderd. Toch zijn er ook een paar geschiedkundig getinte foto’s met betrekking dan tot de twee wereldoorlogen, verenigingen als brandweer, burgerwacht en schuttersgilde en over de laatste Geraardsbergse bellenman. Dit fotoboek is een gezamenlijke realisatie van de Kring Gerardimontium en de Britse uitgeversfirma Tempus Publishing Group Ltd.
 

Marc VAN TRIMPONT, 150 jaar gerecht in het kanton Geraardsbergen (1795-1945 ), Geraardsbergen, 2002, 43 blz., A4.

De Franse revolutie (1789) bracht wezenlijke hervormingen in nagenoeg alle geledingen van het maatschappelijk leven, zo ook op het vlak van de rechtspraak en het rechtswezen. Alle rechtbanken uit de tijd van het ancien régime zoals vierschaar, schepenbank, leenhof, enz., werden afgeschaft en vervangen door een totaal nieuw systeem met op het laagste echelon een zogeheten vredegerecht. In deze publicatie brengt de auteur de geschiedenis van respectievelijk het vredegerecht, de werkrechtersraad, dit is de voorloper van onze huidige arbeidsrechtbank, en het Feld- en Kriegsgericht, een soort Duitse uitzonderingsrechtbanken tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Marc VAN TRIMPONT, Het land en de baronie Boelare , Geraardsbergen, 1998, 2 de druk in 2001 ca.24x17 cm., 284 blz.

De stad Geraardsbergen omvat binnen haar huidige grenzen twee entiteiten van lokaal-historische betekenis. Naast de middeleeuwse stad is er de heerlijkheid-baronie Boelare, vandaag het grondgebied van de meeste deelgemeenten.
Na een kennismaking met de feodaliteit in het algemeen en met de rechten en voorrechten van de heren van Boelare (zoals hun talrijke leenheerlijke rechten evenals hun bevoegdheid op het vlak van gezagsuitoefening) en met de kerkelijke leenrechten, brengt dit werk tien eeuwen geschiedenis van het land en de baronie Boelare onder de opeenvolgende adellijke geslachten, met name en achtereenvolgens Boelare, Liedekerke, Fosseux, Reingersvliete, Bouchoute, Oranje-Nassau, Cassina en Murat.
Dit boek is bekroond met de "Provinciale Prijs voor Heemkunde 1999", een prijs voor lokale geschiedenis die, sinds 1995, om de vier jaar wordt uitgeschreven door de provincie Oost-Vlaanderen. In verband met deze bekroning en met de huldiging van de laureaat, zie desgewenst Cultureel Jaarboek 1999 Provincie Oost-Vlaanderen, Gent, 2001, p. 100-104.

Marc VAN TRIMPONT, De laatste jaren en weken van het koloniaal tijdperk in Beni en Goma (Noord-Kivu) , Geraardsbergen, 2001, ca. 24x17cm.,  142 blz.

Dit werk situeert zich in de jaren 1956-1960, d.i. de periode net voor de onafhankelijkheid. Het is grotendeels autobiografisch. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de opdracht en het werk van de “ territorialen” die, enigszins vergelijkbaar met de baljuws en meiers hier bij ons tijdens het Ancien Régime, het bestuur van het land in handen hadden.

Een ingekorte versie kunt u hier lezen, maar vindt u tevens in de aparte publicatie La Territoriale in Belgisch Kongo, een anachronistische job (Beni en Goma, Noord-Kivu, 1956-1960 )

Gaston IMBO, Het stormachtige leven en de mysterieuze dood van René Spitaels 1809-1849, Geraardsbergen, 1999, ca. 24x17cm., 167 blz.

René Spitaels is een telg van de in de 19de eeuw toonaangevende Geraardsbergse bankiersfamilie Spitaels.
In deze monografie hangt de auteur een beeld op van verschillende facetten van deze figuur, meer bepaald als radicaal liberaal, antiklerikaal, revolutionair, republikein, Belgisch activist, journalist, auteur.
De tegendraadse, verfranste en vrijheidsgezinde René Spitaels was een hoofdspeler in het anti-Hollands verzet in Geraardsbergen tijdens de revolutiedagen van 1830. Hij was politiek actief zowel op gemeentelijk als provinciaal vlak en was lid van de Geraardsbergse afvaardiging op het eerste liberaal congres in 1846. Als auteur werd hij door sommigen als briljant beoordeeld.
 

Marc VAN TRIMPONT, De Geraardsbergse ‘Garde Civique' of Burgerwacht (1795-1920 ), Geraardsbergen, 1997, ca.23,5x16 cm., 185 blz.

De geschiedenis van de Geraardsbergse burgerwacht van haar ontstaan tot de definitieve ontbinding na de eerste wereldoorlog. Speciale aandacht gaat uiteraard naar de periodes van actieve dienst: de bewogen beginjaren (1828-1832) en de Wacht als een soort paramilitaire organisatie (1899-1914). Naast de eigenlijke geschiedenis bevat het boek momentopnames met volledige lijsten van burgerwachters, biografische staten van officieren (met foto), en dergelijke meer.