|
16 december 2011: Nummer 240 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Kleine huishoudelijke voorwerpen uit het middeleeuwse Geraardsbergen,
door Luc Beeckmans, Jean-Pierre Parent, Nico De Brouwer & Nick Van Liefferinge.
- Onder de loep. Een verkennend onderzoek van het ledenbestand van de
Rederijkerskamer van Sint-Petrus te Geraardsbergen (1634-1845), door Jacques
De Ro.
- Zoektocht naar oorsprong en eindbestemming van de Geraardsbergse Joden,
door Freddy De Schuiteneer.
28 oktober 2011 : Nummer 239 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Grimminge
(1800-2000), door Freddy De Chou.
- Het ledenboek van de Rederijkerskamer van Sint-Petrus (de Thaboristen) te
Geraardsbergen (1634 - 1845). Deel 3: Het Naemboeck van de Thaboristen volledig
ontsloten, door Christ Van Cauwenberge.
- Verborgen talent van een brouwerszoon. De aquarellen van Louis Ceuterick in
het verslagboek van de Geraardsbergse toneelvereniging ‘Vreugd en Deugd’,
door Rik Van Damme & Jacques De Ro.
9 oktober 2011 : 15de Geschiedkundig Treffen
 Op
zondagvoormiddag 9 oktober 2011 blies Gerardimontium voor de 15de keer
verzamelen voor zijn jaarlijks “Geschiedkundig Treffen”. Tientallen
gelijkgestemden vonden mekaar en zorgden voor een volle zaal in het Koetshuis
van de abdij. Jan Coppens zou heel het gebeuren in goede banen leiden.
De tonen van Haendels concerto in bes evoceerden meteen een tijdsgebonden sfeer.
Deze compositie werd gebracht door de Geraardsbergse harpiste Katinka
Lancksweerdt.
Katinka Lancksweerdt begon op tienjarige leeftijd met harp in de stedelijke
muziekacademie bij Martine Rouquart. Vervolgens trok ze naar het conservatorium
van Antwerpen om er te studeren bij Sofie Hallynck. Katinka speelde reeds in
bekende ensembles, zo bijvoorbeeld in "Camerata con corde". Zij nam tevens deel
aan verschillende masterclasses onder meer bij Laetitia Belmondo, Dominique
Piana en Annie Lavoisier. In 2008 werd zij finaliste in het concours Harpe Diem.
Bij wijze van voorsmaakje op de publicatie van het boek De baronnen van
Boelare in beeld. Uit de portrettengalerij van het geslacht Cassina (1500-1800),
gaven Filip van Trimpont en Annelies Slegers een aandachtig gevolgde
powerpoint-presentatie over het onderwerp. Onnodig te zeggen dat de
voorbereiding van dergelijke presentatie heel wat werk heeft gekost en niet in
het minst voor Annelies die hiervoor oprecht dank werd gezegd. (Klik
hier voor meer informatie over dit
boek.)
Toen de eerste telg van het geslacht Cassina in 1601 baron van Boelare werd, lag
onze regio onder het bestuur van de Spaanse Habsburgers. Met “Spanish Masters”,
muziek van Antonio de Cabezon -een componist die ook wel eens de Spaanse Bach
wordt genoemd- en van Lucas Ruiz de Ribayaz, opende Katinka de deur voor wie
zijn verbeelding vrije de loop wou geven. Die kon dan de nieuwe baron van
Boelare, Francesco Bernadino de Cassina, volgen op de feestelijke receptie die
hij aanbood ter gelegenheid van de geslaagde renovatie van zijn kasteel. Onder
de genodigden van het selecte gezelschap van graven, baronnen, ridders,
jonkvrouwen en andere aristocraten, waarschijnlijk ook markies de Celada, de
bevelhebber over het in Geraardsbergen gelegerde Spaans garnizoen (of een van
zijn voorgangers). Francesco Bernardino staat bekend als een attentievol man en
zal wel Spaanse muziek hebben laten spelen om zijn voorname gast aangenaam te
zijn.
Dan kwam het hoogtepunt van het “Geschiedkundig Treffen” met de uitreiking van
het Eremerk Graaf Boudewijn aan de laureaat 2011, Albert Schrever. (Zie ook de
rubriek “Eremerk”)
Na de overhandiging van de mooi ingelijste oorkonde door voorzitter Van
Trimpont, vergastte de laureaat de aanwezigen op een gevat dankwoord aan het
adres van meerdere personen, doorspekt met anekdotes en ook met het gedicht “De
stilte” dat hem in 2008 voor een jaar tot dorpsdichter van Galmaarden maakte en
dat hier werd voorgedragen door dichteres Marleen de Smet.
Na een laatste muzikaal intermezzo met “Une châtelaine en sa tour”, een
compositie van Gabriel Fauré die zich hiervoor inspireerde op een gedicht van de
19de-eeuwse dichter Paul Verlaine, werden mevrouw Schrever, Annelies Slegers en
Katinka Lancksweerdt bloemen aangeboden.
Een feestelijke receptie, ter gelegenheid van het derde lustrum van
Gerardimontium sloot het geheel af, terwijl een fotoreeks over de Cassina’s
doorlopend werd afgespeeld en te zien was op een televisiescherm.
25 september 2011 : Aankondiging 15de Geschiedkundig Treffen Gerardimontium
op 9 oktober 2011
29 augustus 2011 : Nummer 238 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Verhuisd maar niet vergeten. Kunstschilder Eugène De Block en zijn
banden met zijn geboortestad Geraardsbergen, door Jacques De Ro & Rik Van
Damme.
- Welke belangrijke vergadering vond er in Geraardsbergen plaats op 16 juni
1423, en was die bepalend voor de toekomst van de Bourgondische Nederlanden?,door
Ivo Mariën.
- Het ledenboek van de Rederijkerskamer van Sint-Petrus (de Thaboristen) te
Geraardsbergen (1634 - 1845). Deel 2: Kroniek van de thaboristen door de eeuwen
heen, door Christ Van Cauwenberge.
21 juni 2011 : Nummer 237 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Idegem (1800-2000),
door Freddy De Chou.
- Van landgoed tot vakantiepatronaat. Geschiedenis van het ‘kasteel’ van de
familie Vander Linden te Goeferdinge, door Jacques De Ro.
21 april 2011 : Nummer 236 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Het Geraardsbergs in het licht van de taalgeschiedenis, door Jan
Coppens
- Van klooster tot kazerne. Deel 3: Iconografie en plannenonderzoek van het
franciscanessenklooster en de eerste rijkswachtkazerne tussen Penitentenstraat
en Dender, door Jacques De Ro.
- Het ledenboek van de Rederijkerskamer van Sint-Petrus (de Thaboristen) te
Geraardsbergen (1634-1845). Deel 1: De smeekbede van een overjaarse griffier,
door Christ van Cauwenberge.
- Eloi Sylva. De vergeten Geraardsbergse Caruso?, door Marc van Trimpont.
18 april 2011 : Laureaat 2011 “Eremerk Graaf Boudewijn”
Tijdens zijn jongste bijeenkomst besliste het bestuur van Gerardimontium het
Eremerk Graaf Boudewijn voor het jaar 2011 toe te kennen aan Albert Schrever uit
Geraardsbergen.
Deze onderscheiding, die nu voor het vijfde opeenvolgende jaar wordt uitgereikt,
herinnert aan de stichting van de stad Geraardsbergen in 1068-1070 door
Boudewijn VI, graaf van Vlaanderen.
Het erediploma bestaat uit een verpersoonlijkte en met redenen omklede oorkonde
van A3-formaat en in kleur waarop de beeldenaar van Boudewijn VI met het
wapenschild van het “Oude Vlaendren” prijkt.
Met het Eremerk Graaf Boudewijn wil Gerardimontium uiting geven aan zijn
waardering voor mensen of verenigingen die zich bijzonder verdienstelijk hebben
gemaakt of maken op het vlak van de verspreiding van de kennis van ons lokaal
verleden of voor het behoud van ons cultuurhistorisch erfgoed.
De oorkonde zal aan de laureaat worden overhandigd in het najaar op een nog
nader te bepalen datum en ter gelegenheid van het jaarlijks Geschiedkundig
Treffen van Gerardimontium.
31 januari 2011 : Nummer 235 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Moerbeke (1800-2000),
door Freddy De Chou.
- Van klooster tot kazerne. Deel 2: Gendarmen in het klooster. De
bouwgeschiedenis van de eerste rijkswachtkazerne in Geraardsbergen, door
Jacques De Ro.
- ’Manneke-Pisj ès ne vaule communist!’. Over het naoorlogse communistische
strijdblad van de Geraardsbergse kp-afdelingen, door Dirck Surdiacourt.
- Van de Denderstreek naar Manchester en omgeving, of van Byl (Bijl) naar
Byle, door Romain John Van De Maele.
4 februari 2011 - Uitnodiging voor de 2de geschiedkundige quiz van
Gerardimontium op vrijdag 4 februari 2011 om 19.30 uur in de Parketzaal van “De
Spiraal”, Zakkaai, Geraardsbergen
Opgefriste en vernieuwde spelformule. Alle vragen hebben betrekking op de
Oudenbergstad.
Symbolische bijdrage van 1 euro per persoon. Ploegen van maximaal 4 personen.
De jury bestaat uit de heren Freddy De Chou, Jacques De Ro en Dirck Surdiacourt.
Prijzen :
* 1ste prijs : Biermand met Geraardsbergse bieren. 2 flessen Crêmant de
Bourgogne. Boek ‘De Muur rond Geraardsbergen’ + ‘Den Dikken van Giesbaargen’
* 2de prijs : 3 flessen Crêmant de Bourgogne. Boek ‘De Muur rond
Geraardsbergen’.
* 3de prijs: 2 flessen Crêmant de Bourgogne. Boek ‘Den Dikken van Giesbaargen’
Contactpersonen: Laurent RENS (laurent.rens@skynet.be) en Filip VAN TRIMPONT
(epitoge@skynet.be)
14 december 2010 : Nummer 234 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Van klooster tot kazerne. Deel 1: Het voormalige
franciscanessenklooster tussen Penitentenstraat en Dender, door Jan Coppens.
- Notaris Désiré Declercq (1842-1923), fotograaf van zichtkaarten?, door
Philippe Haegeman.
- Jaak Geysels (pater Willibrord, c.j.), 17 jaar directeur van het ‘Collège
Saint-Joseph’ in Bulongo (Kasaï), 1958-1975, dl. 2, door Marc van Trimpont.
14 november 2010. Geslaagd Geschiedkundig Treffen
 Op
zondagvoormiddag 14 november organiseerde Gerardimontium in de raadzaal van het
stadhuis zijn 14de Geschiedkundig Treffen. Ondanks de waterellende en de daarmee
gepaard gaande problemen qua bereikbaarheid, vulden nagenoeg 130
belangstelllenden de zaal. Een succes dus!
Voor Gerardimontium is het “Geschiedkundig Treffen” als zijn jaarlijkse hoogdag.
Deze hoogdag heeft heel wat meer om het lijf dan zomaar een treffen of een
samenzijn tussen pot en pint. Het is de dag waarop het Eremerk Graaf Boudewijn
wordt uitgereikt. Het is ook de gelegenheid bij uitstek om een of ander
onderwerp of aspect uit de lokale geschiedenis aan te snijden. Bijna altijd werd
dan geput uit eigen werk en dit was ook nu het geval met Den Dikken van
Giesbaargen.
Het academisch gedeelte van het Geschiedkundig Treffen werd echter ingezet met
een ander item, namelijk met de Dierkost die sinds vorig jaar in blakende
gezondheid verkeert. De Dierkosttoren is zo goed als het enige wat overblijft
van de oude stadsomwallingen en alleszins de enige van de meerdere
verdedigingstorens die de middeleeuwse ringmuren slagkracht bezorgden ten tijde
van onze verre voorouders. De restauratie van de Dierkost mag dus gerust van
historische betekenis worden genoemd. Als een der allereersten nam onze
koepelorganisatie “Heemkunde Oost-Vlaanderen” het voortouw om de bescherming en
restauratie van ons bouwkundig erfgoed te propageren. In 1973 al, werd binnen
deze organisatie een speciale commissie opgericht met als opdracht restauraties
op te sporen en aan te moedigen. Welnu, de renovatie van de Dierkosttoren werd
door Heemkunde Oost-Vlaanderen gelauwerd als “geslaagde restauratie” omdat ze
bijdraagt tot het behoud van ons cultuurhistorisch erfgoed. Tijdens een
academische zitting die plaats vond op 13 oktober in Hamme, nam ons bestuurslid
Ilse Roggeman namens Gerardimontium de oorkonde en de daarbijhorende foto van de
Dierkost in ontvangst. Mooi ingelijst werden deze door voorzitter Van Trimpont
overhandigd aan schepen Erwin Franceus, in de plaats tredend van burgemeester De
Chou die wegens de wateroverlast niet aanwezig kon zijn. Met deze attentie wou
Gerardimontium uiting geven aan zijn waardering voor al diegenen die hebben
bijgedragen tot de goede afloop van deze reddingsoperatie.
Vervolgens kwam de hoofdmoot aan de beurt met de voorstelling van Den Dikken van
Giesbaargen door de auteur, Jan Coppens. Dit verklarend woordenboek van het
Geraardsbergs dialect wordt door prof. dr. Jacques Van Keymeulen van de Gentse
universiteit gerekend tot de betere dialectwoordenboeken die “als
navolgenswaardig voorbeeld kunnen dienen”.
Als afsluiter volgde het hoogtepunt van de dag met de uitreiking door voorzitter
Van Trimpont van het Eremerk Graaf Boudewijn aan de laureaten Louis en
Anne-Marie De Cock-Vanden Herrewegen en Geert Van Bockstaele. Zie hierover de
rubriek “Eremerk”.
26 oktober 2010 : Aankondiging 14de Geschiedkundig Treffen Gerardimontium (14
november 2010)
26 oktober 2010 : Nummer 233 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Nederboelare
(1800-2000), door Freddy De Chou
- “Het vluchten van de stadtspampieren” of de moeizame weg naar een eigen
volwaardig stadsarchief te Geraardsbergen, door Jacques De Ro.
- Dood op lijn 123. “Schrikkelijk Spoorwegongeluk te Geeraardsbergen. Negen
dooden. Verscheidene gekwetsten. Hartroerende tooneelen.”, door Dirck
Surdiacourt.
- Jaak Geysels (pater Willibrord, c.j.), 17 jaar directeur van het ‘Collège
Saint-Joseph’ in Bulongo (Kasaï), 1958-1975, dl. 1, door Marc van
Trimpont.
25 augustus 2010 : Nummer 232 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- De kapel van de Oudenberg in aanbouw, door Jacques De Ro.
- Het Vaderland waardeert uw offer! (i.v.m. het Nationaal Verbond der
Oorlogsinvalieden, sectie Geraardsbergen), door Dirck Surdiacourt.
- Het laatste oordeel (1520-1526), een merkwaardig schilderij op het stadhuis
van Geraardsbergen. Een analyse, door Rik Van Damme.
15 juni 2010 : Webstek ter voorstelling van het boek Den Dikken van
Giesbaargen.
Via een speciale
webstek verneemt u alle details over dit verklarend woordenboek van het
dialect van Geraardsbergen.
14 juni 2010 : Nummer 231 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Nieuwenhove
(1800-2000), door Freddy De Chou.
- “Bruylandtje, zijt het gij?”. Een verhaal over de jonge Geraardsbergse
rekruten in mei 1940, door Jacques De Ro.
- Prof. dr. Herman vanden Berghe, gastprofessor in Lovanium en drijvende
kracht achter het Centrum voor Menselijke Erfelijkheid in Kongo/Zaïre
(1966-1978), door Marc van Trimpont.
20/27 april 2010 : Waardering uit Joodse hoek voor Gerardimontium
In het april-nummer van Joods Actueel, het maandblad van de Joodse
gemeenschap in Vlaanderen, wordt aandacht besteed aan onze 2 bijdragen over de
Joden in Geraardsbergen tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Het gaat meer bepaald om 1) De Geraardsbergse Joden die “verdwenen” in
Auschwitz: Isabelle (Elza) Fischlowitz, Roza Jacoby-Coster, Rebecca en Rosine
Jacoby, en 2) ‘Moederke’ Fernande De Smet (1899-2001): Geraardsbergens
‘Righteous among the Nations’. Deze bijdragen, van de hand van Marc van
Trimpont, werden gepubliceerd in het nummer 225 respectievelijk 228 van
Gerardimontium.
Ook eresenator Louis Davids, gewezen hoofdredaceur van het Belgisch Israëlitisch
Weekblad, liet zich niet onbetuigd en hij heeft er zijn maandelijkse column aan
gewijd onder de titel “Openbaring”, een opiniestukje dat verscheen op 20 april
in het maandblad J. A. en op 27 april te lezen stond op de
webstek
joodsactueel.be en waarvan hierna de weergave:
Opinie: Openbaring
Dinsdag 27 April 2010 9:12
 Louis
Davids
Ik heb het reeds meermaals geschreven: de schabouwelijke en fictieve
statistieken van het aantal in België levende Joden zijn volledig uit de lucht
gegrepen. Ze staan volkomen haaks op de realiteit. Ten eerste omdat niemand
verplicht is lid te worden van een Joodse gemeente – gelukkig maar – en ten
tweede omdat er ook Joden wonen verspreid over het ganse land.
Het zoveelste bewijs daarvan kreeg ik van ‘Gerardimontium’, een
tweemaandelijks tijdschrift van Geraardsbergen. In het eindejaarsnummer van deze
publicatie werd hulde gebracht aan de inmiddels overleden stadsgenote, mevrouw
Fernande De Smet, die tijdens de nazi-bezetting van ons land, gedreven door een
gevoel van naastenliefde en medemenselijkheid, Joodse kinderen heeft gered en
daarvoor onderscheiden werd door ‘Yad Vashem’ als ’Rechtvaardige onder de
Volkeren’. Haar reddingsactie wordt uitvoerig en op ontroerende wijze
beschreven. In een uitgave daarvoor verscheen de bijdrage ’De Geraadsbergse die
verdwenen in Auschwitz: Isabelle Fischlowitz, Roza Jacoby-Coster, Rebecca en
Rosine Jacoby’. Bitter weinigen wisten dat daar Joden woonden (en wellicht nog
wonen).
Waarom ik dat neerpen? Niet enkel en alleen maar om te bewijzen dat ik gelijk
heb dat de statistieken over de in ons land wonende Joden naar de scheurmand
verwezen kunnen worden, maar ook en vooral om mijn waardering te betuigen aan de
uitgevers van ‘Gerardimontium’, dat ze hulde brengen aan de stadsgenoten die op
gevaar voor eigen leven een helpende hand hebben uitgestoken om Joodse
medeburgers te redden.
13 april 2010 : Nummer 230 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- ”Mon cher cousin et maître!”. De Parijse jaren van de Geraardsbergse
kunstschilder Charles-Louis Saligo in brieven aan Pieter van Huffel (1823-1838),
door Jacques De Ro.
- Arthur Broekaert en zijn keuze voor de Vlaamsche Hoogeschool te Gent
(1916-1918), door Dirck Surdiacourt.
- Stadsplan der waterleidingen uit 1783. Ontwerper en eigenaar van de kaart
onthuld, door Marc Van Liefferinge.
15 maart : Laureaten 2010 “Eremerk Graaf Boudewijn”
Het bestuur van Gerardimontium koos tijdens zijn vergadering op 5 maart de
laureaten anno 2010 voor het “Eremerk Graaf Boudewijn”, zo genoemd ter
herinnering aan de stichting van de stad Geraardsbergen in 1068-1070 door
Boudewijn VI, graaf van Vlaanderen.
Ter herinnering, het erediploma bestaat uit een verpersoonlijkte en met redenen
omklede oorkonde van A3-formaat en in kleur waarop de beeldenaar van Boudewijn
VI met het wapenschild van het “Oude Vlaendren” prijkt. Met deze onderscheiding
wil Gerardimontium uiting geven aan zijn waardering voor mensen of verenigingen
die zich bijzonder verdienstelijk hebben gemaakt of maken op het vlak van de
verspreiding van de kennis van ons lokaal verleden of voor het in stand houden
van ons cultuurhistorisch erfgoed.
De laureaten 2010 zijn het echtpaar Louis en Anne-Marie De Cock-Vanden
Herrewegen en Geert Van Bockstaele. De onderscheiding zal aan de laureaten
worden uitgereikt op een later te bepalen datum in het najaar.
10 februari 2010 : Nummer 229 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Onkerzele (1800-2000),
door Freddy De Chou.
- Wonen tussen wal en stadhuis. Het middeleeuwse ‘Ingeland’ in de bovenstad
van Geraardsbergen, door Jacques De Ro.
- De Velo Droom van de massa..., door Dirck Surdiacourt.
17 december 2009 : Nummer 228 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- ”Heilige Familie”van Charles Louis Saligo (1803-1874) “teruggevonden” in
het stadhuis van Geraardsbergen,, door Jan Coppens.
- Gallo-Romeinse bewoning in Geraardsbergen, door Nick Van Liefferinge,
Nico De Brouwer, Luk Beeckmans.
- ’Moederke’ Fernande De Smet (1899-2001): Geraardsbergens ‘Righteous among
the Nations, door Marc van Trimpont.
15 november 2009 : Aankondiging 12de Geschiedkundig Treffen Gerardimontium
(29 november '09)
Klik op de foto voor een leesbare vergroting.
12 oktober 2009 : Nummer 227 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Ophasselt, door Freddy De
Chou
- De onverwachte ontmoeting van de jonge Arthur Broekaert met Edgar Tinel, door
Dirck Surdiacourt
- Jean François Ghislain Huleu. Aartspriester en enfant terrible van het
aartsbisdom (18de en 19de eeuw), door Ivan Van Der Haegen
5 oktober 2009 : Webstek ter promotie van het boek De Muur rond Geraardsbergen
Via een speciale webstek kan u alle
details te weten komen over het nieuwe boek De Muur rond Geraardsbergen.
17 augustus 2009 : Nummer 226 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Gelijke woorden in het Giesbaargs en het Picardisch dialect van het Land
van Aat, door Jan Coppens
- Een tweede baronie?... De geschiedenis van het kasteel van Onkerzele,
door Jacques De Ro
- Kasteel van Schendelbeke, veroverd en weggevaagd in 1453, door Marc van
Trimpont, Dirck Surdiacourt, Johan François
18 juni 2009 : Nummer 225 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Overboelare, door
Freddy De Chou
- De Geraardsbergse Joden die ‘verdwenen’ in Auschwitz : Isabelle (Elza)
Fischlowitz, Roza Jacoby-Coster, Rebecca en Rosine Jacoby, door Marc van
Trimpont
18 april 2009 : Nummer 224 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Een archeologisch relict onder de loep: de Dooriksberg te
Zandbergen/Denderwindeke, door Sam De Decker.
- “Moord en brand!” Het leven in Geraardsbergen en de deelgemeenten in
1830-1860 op basis van morele statistieken en politieverslagen, dl. 4, door
Jacques De Ro.
- Hunnegem, een Geraardsbergse onderwijsinstelling met een rijk verleden,
door Jean Marquebreuck.
- Onder de preekstoel van de Sint-Bartholomeuskerk van Geraardsbergen. Een
wandeling in de tijd, door Yvan Vander Haegen.
12 maart 2009 : Eremerk Graaf Boudewijn - Laureaten bekend
Het Bestuur van Gerardimontium, de Geraardsbergse vereniging voor lokale
geschiedenis, nomineerde twee verenigingen die zullen worden onderscheiden
met het “Eremerk Graaf Boudewijn”, zo genoemd ter herinnering aan de
stichting van de stad Geraardsbergen in 1068-1070 door Boudewijn VI, graaf
van Vlaanderen. Het erediploma bestaat uit een verpersoonlijkte en met
redenen omklede oorkonde van A3-formaat en in kleur waarop de beeldenaar
van Boudewijn VI met het wapenschild van het “Oude Vlaendren” prijkt.
Met deze onderscheiding wil Gerardimontium uiting geven aan zijn
waardering voor mensen of verenigingen die zich bijzonder verdienstelijk
hebben gemaakt of maken op het vlak van de verspreiding van de kennis van
ons lokaal verleden of voor het behoud van ons cultuurhistorisch erfgoed.
De laureaten 2009 zijn het Krakelingencomité en de Broederschap van het
Geraardsbergse Manneken-Pis.
Het Krakelingencomité staat in voor het draaiboek voor de historische
Krakelingenstoet die jaar na jaar meer en meer belangstelling wekt. Het is
er bovendien in geslaagd de geschiednis van de stad Geraardsbergen dichter
bij de mensen te brengen.
De Broederschap van het Geraaardsbergse Manneken-Pis viert dit jaar haar
zilveren jubileum en heeft de grote verdienste het Geraardbergse
pismanneken uit de vergeethoek te hebben gehaald en zorgt er bovendien
voor folklore en ware historische feiten harmonisch samen te brengen.
Manneken-Pis van zijn kant viert dit jaar zijn 550ste verjaardag.
Het “Eremerk Graaf Boudewijn” anno 2009 zal aan de laureaten worden
overhandigd in het najaar op een nog nader te bepalen datum.
Uitnodiging 7de Eetfestijn Geradimontium (19 april 2009)
Klik op de affiche voor meer informatie.
18 februari 2009 : Nummer 223 Gerardimontium. Blikvangers in dit
nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners te Schendelbeke, door
Freddy de Chou.
- “Moord en brand!” Het leven in Geraardsbergen en de deelgemeenten in
1830-1860 op basis van morele statistieken en politieverslagen, dl. 3,
door Jacques de Ro.
- Verborgen en verguisd. Het Wolvenstraatje, een verdwenen steeg te
Geraardsbergen, door Jacques de Ro.
17 januari 2009 : Actualisering trefwoordenindex op publicaties en
krantenartikels Trefwoordenindex (Excel
bestand) op publicaties in 1) Carto
Numis Club, 2) De Heemschutter en 3) Gerardimontium is eveneens beschikbaar
(opgesteld tot 01/01/2009 door Marc Punnewaert).
Trefwoordenindex op de krantenartikels
verschenen in 1) Carto Numis Club, 2) De Heemschutter en 3) Gerardimontium
(opgesteld tot 01/01/2009 door Marc Punnewaert).
19, 20 & 21 december 2008 : Geraardsbergen & Belgisch Congo
klik op de affiche voor een groter formaat.
4 december 2008 : Nummer 222 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- De invloed van de geschreven standaardtaal op het Giesbaargs, door
Jan Coppens.
- “Moord en brand!” Het leven in Geraardsbergen en de deelgemeenten in
1830-1860 op basis van morele statistieken en politieverslagen, dl. 2,
door Jacques de Ro.
- Schilderde ene Hans Trossure omstreeks 1570 een doek voor de kerk van
Moerbeke?, door Marc van Trimpont
20 oktober 2008 : Nummer 221 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van
Smeerebbe-Vloerzegem (1800-2000), door Freddy de Chou.
- “Moord en brand!” Het leven in Geraardsbergen en de deelgemeenten in
1830-1860 op basis van morele statistieken en politieverslagen, door
Jacques de Ro.
28 september 2008 : 12de Geschiedkundig Treffen
Een honderdtal belangstellenden was komen opdagen op zondagvoormiddag
28 september in feestzaal Villa Wilson in Geraardsbergen voor ons 12de
Geschiedkundig Treffen.
Ondervoorzitter Freddy de Chou hield er een verhelderende
powerpoint-uiteenzetting over hoe men hogerop kan bij het opmaken van zijn
stamboom eens de periode van de parochieregisters voorbij. En hij deed dit
aan de hand van de 16de eeuwse penningkohieren (zeg maar:
belastingsregisters). Op verzoek van tal van aanwezigen zal deze
interessante causerie nog worden gepubliceerd in ons tijdschrift.
Het hoogtepunt van de dag was de uitreiking van het
Eremerk Graaf Boudewijn aan de
laureaten 2008, onderscheiding die sinds 2007 door Gerardimontium
wordt toegekend aan personen of verenigingen die zich bijzonder
verdienstelijk hebben gemaakt (maken) op het vlak van de verspreiding van
de kennis van ons verleden of zich op tastbare wijze hebben ingezet
(inzetten) voor het behoud van ons cultuurhistorisch erfgoed. Over de
laureaten 2008, Etienne Borremans, Roger Flamant en Herman Merckaert, zie
verder onder de rubriek “Eremerk”.
De fraai ingelijste oorkonden werden aan de laureaten overhandigd
respectievelijk door Gerardimontium-voorzitter Van Trimpont en door
Burgemeester De Chou terwijl de echtgenotes van de laureaten letterlijk in
de bloemen werden gezet.
V.l.n.r.: Laureaat Roger Flamant op de 2de rij en vooraan zijn
echtgenote; laureaat Herman Merckaert met voor hem zijn echtgenote;
Gerardimontium-voorzitter Marc van Trimpont; Werner Borremans namens zijn
vader, laureaat Etienne Borremans, en vooraan mevrouw Etienne Borremans.
Muzikale intermezzi, ditmaal op accordeon, werden gebracht door de
talentvolle Karel Herregodts, leerling aan de Stedelijke Kunstacademie en
laatstejaars wetenschappen-wiskunde. Hij vergastte de zaal op vier
nummers, achtereenvolgens de Parijse muzette Le petit bal de la marine
van François Deguelt; La vita è bella (uit de gelijknamige film)
van Nicola Piovani; Tzigane Tango van Astor Piazola en als
afsluiter de Parijse muzette Sous le ciel de Paris van Hubert
Giraud. Terloops, laatstgenoemd nummer werd ook vaak gezongen door Edith
Piaf en Ives Montand op een tekst van Jean Dréjac.
Dit bijzonder geslaagd 12de Geschiedkundig Treffen werd afgesloten met een
feestelijke receptie.
13 september 2008 : Aankondiging 12de Geschiedkundig Treffen
Gerardimontium
9 augustus 2008 : Nummer 220 Gerardimontium. Blikvangers in dit
nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Viane
(1800-2000), door Freddy de Chou.
- Een kostuum op maat. De gebroeders Delbauve, meesterkleermakers te
Geraardsbergen, door Jacques de Ro.
7 augustus 2008 : Oproep
9 juni 2008 : Nummer 219 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Koude oorlog avant la lettre. De invloed van de 19de-eeuwse
schoolstrijd op de lokale muziekverenigingen in Geraardsbergen :
Sint-Cecilia versus Orpheus, door Peter Brynart.
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Waarbeke
(1800-2000), door Freddy de Chou.
- Archeologisch noodonderzoek in de Grotestraat te Geraardsbergen; 1000
jaar stadsgeschiedenis in een notendop, door Johan Deschieter en
Tineke de Wandel.
- Majoor Karl-Joseph Vollmer, ‘Kreiskommandant’ Aalst-Oudenaarde
tijdens de Bezetting in de 2de Wereldoorlog (1940-1944), door Marc van
Trimpont
15 april 2008 : Uitreiking vierjaarlijkse Prijs Heemkunde van de
provincie Oost-Vlaanderen
Op 15 april had in het cultuurcentrum De Werf te Aalst voor een
talrijk opgekomen publiek, onder wie Geraardsbergens cultuurschepen Guido
De Padt, de uitreiking plaats van de acht cultuurprijzen 2007 van de
provincie Oost-Vlaanderen, waaronder de prestigieuze vierjaarlijkse prijs
voor heemkunde of lokale geschiedenis. Zoals eerder bericht werd Jacques
De Ro, bestuurslid van Gerardimontium, l aureaat
met de bekroning van zijn boek De dorst van Geraard. De dranknijverheid in
Geraardsbergen en deelgemeenten in hstorisch perspectief, dat in 2005 is
uitgegeven door het departement Cultuur van de stad Geraardsbergen.
De laureaat werd geïnterviewd door radio Klara-presentatrice Gudrun De
Geyter en vervolgens letterlijk en figuurlijk in de bloemetjes gezet (foto
links) terwijl hem het aandenken van de prijs werd overhandigd door Jozef
Dauwe, gedeputeerde voor cultuur.
Een noemenswaardig toeval bracht die avond drie laureaten samen. Naast de
kersvers gelauwerde Jacques De Ro, de zo-even vermelde gedeputeerde die
laureaat werd in 1992 en Marc Van Trimpont, voorzitter Gerardimontium,
laureaat 1999 (foto rechts).
8 april 2008 : Nummer 218 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Zandbergen
(1800-2000), door Freddy de Chou.
- “Erst kommt das Fressen und dann kommt die Moral”. Geraardsbergen
1940-1944, dl. 2, door Dirck Surdiacourt.
4 maart 2008 : Nacht van de Geschiedenis (18 maart 2008)
14 februari 2008 : Nummer 217 Gerardimontium. Blikvangers in dit
nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Zarlardinge
(1800-2000), door Freddy de Chou.
- “Alles van waarde is weerloos”. Een historische herenwoning in de
Vredestraat als testcase voor het Geraardsbergse erfgoedbeleid, door
Jacques de Ro.
- “Erst kommt das Fressen und dann kommt die Moral”. Geraardsbergen
1940-1944, door Dirck Surdiacourt.
11 februari 2008 : Eremerk graaf Boudewijn - laureaten
Het bestuur van Gerardimontium verkoos in zijn jongste vergadering
drie personen die zullen worden onderscheiden met het Eremerk Graaf
Boudewijn.
De laureaten 2008 zijn Etienne Borremans, Roger Flamant en Herman
Merckaert. Etienne Borremans die wel eens de pionier wordt genoemd van het
archeologische onderzoek in Geraardsbergen heeft ook meerdere
gezaghebbende publicaties dienaangaande op zijn actief. Roger Flamant
wordt gelauwerd omwille van zijn verdiensten op het vlak van het behoud
van ons culinair erfgoed. Onder zijn impuls kreeg de Geraardsbergse
mattentaart de Europese erkenning als geografisch beschermd product,
meteen een primeur voor Vlaanderen. Herman Merckaert ten slotte heeft met
de oprichting van zijn bekend aloammuseum in de Mertensmolen te Viane een
prestatie van formaat gestalte gegeven, een krachttoer waarmede
gereedschappen van oude ambachten voor de toekomst zijn gevrijwaard en ter
attentie van het publiek tentoon zijn gesteld.
Het Eremerk Graaf Boudewijn anno 2008 zal aan de laureaten worden
overhandigd in het najaar op een nog nader te bepalen datum.
14 december 2007: Nummer 216 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Geraardsbergenaars in het Koreaanse oorlogsgeweld (1950-1955), door
Marc van Trimpont.
- “Gestorven voor België”. Het luchtbombardement van 30 oktober 1918 boven
Geraardsbergen, door Jacques de Ro.
- Onbekende foto’s over het Geraardsbergse brouwerijverleden. Bijdrage tot
de iconografie van brouwerij ‘De Kat’, door Jacques de Ro.
- In ’t Giesbaargs, door Luc van Schoors.
21/11/07 : JACQUES DE RO LAUREAAT PROVINCIALE PRIJS HEEMKUNDE 2007
De Bestendige deputatie van de Provincieraad van Oost-Vlaanderen
schrijft om de vier jaar een prijs uit op het gebied van heemkunde of
lokale geschiedenis. Deze prijs gaat in bevoegde middens door voor een
"zeer begeerde onderscheiding". Bovendien is voor de laureaat een bedrag
gemoeid van vijfduizend euro.
Voor de "Provinciale Prijs Heemkunde 2007" werden meerdere werken onder de
loupe genomen. Een vakjury van beroepshistorici riep, met eenparigheid van
stemmen, Jacques de Ro uit tot laureaat 2007 voor zijn studie "De dorst
van Geraard. De dranknijverheid in Geraardsbergen en deelgemeenten in een
historisch perspectief”". Dit rijk geïllustreerd boek van 335 bladzijden
(A4) werd eind 2005 uitgegeven door het Departement Cultuur van de stad
Geraardsbergen. Het brengt in een vlot leesbare stijl een totaalbeeld van
de dranknijverheid in Geraardsbergen do or
de eeuwen heen.
De laureaat
De laureaat (foto M.I.G.) is een geboren en getogen Geraardsbergenaar maar
vestigde zich meerdere jaren geleden in Gent. Hij is oudleerling van het
Sint-Jozefsinstituut, ook gekend als “t Karmelieten” en behaalde een
licentie geschiedenis aan de Gentse universiteit met zijn verhandeling
“Analyse van een belangrijke financiële en politieke familieclan. De
Spitaels van Geraardsbergen. Machtsverhouding en verlies”. Hij was actief
als wetenschappelijk medewerker bij de oprichting van het Museum voor
Industriële Archeologie en Textiel in Gent, vervolgens als
wetenschappelijk vorser bij de Werkgroep voor Industriële Archeologie
Geraardsbergen (Wiager) en als medewerker voor lopend seminariewerk bij
het Seminarie Nieuwste Geschiedenis aan de universiteit Gent. Naast zijn
bekroond boek en zijn zo-even vernoemde onuitgegeven
licentiaatsverhandeling vallen meerdere publicaties te vermelden zoals
zijn medewerking aan het vierdelig standaardwerk “Gemeenten van België,
geschiedkundig en administratief-geografisch woordenboek” o.l.v. H.
Hasquin, zijn bijdrage “De Belgische Omwenteling te Geraardsbergen in
1830” in H. Strijpens’ “Oost-Vlaanderen: bouwheer van de Staat België”.
Bovendien zijn er de talrijke bijdragen in geschiedkundige tijdschriften,
vooral in het tijdschrift Gerardimontium. Zijn laatste omvangrijke studie
“Het Schoonste Spektakel. 100 jaar filmvertoon in Geraardsbergen” (260
bladzijden A4) deed hij samen met Dirck Surdiacourt. Het werd een
gezamenlijke realisatie in 2006 van het departement Cultuur van de stad
Geraardsbergen en de Kring Gerardimontium.
De Kring ‘Gerardimontium’ weer in feeststemming
Dat het bestuur van de Geraardsbergse geschiedkundige vereniging in de
wolken is met deze onderscheiding die een van zijn leden is toegekend, zal
wel niemand verbazen. Reden tot vreugde is er des te meer daar het de
tweede maal is dat een lid van Gerardimontium deze prijs in de wacht
sleept. Acht jaar geleden werd immers de voorzitter, Marc van Trimpont,
laureaat van de “Provinciale Prijs Heemkunde 1999” met de bekroning van
zijn studie “Het land en de baronie Boelare”.
22/10/07 : Eerste Quiztornooi van de Kring Gerardimontium
22/10/07: Nummer 215 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Van brandewijnstokerij tot Irish Pub. Bouwgeschiedenis van de woning
gelegen Nieuwstraat 41 te Geraardsbergen, door Jacques de Ro.
- In rook opgegaan. Geraardsbergse sigarenfabrikanten in faling.
1870-1914, door Dirck Surdiacourt.
- De tüsjkiesj van Giesbaarge... en omstreken, door Jan Coppens.
26/08/07: Nummer 214 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- ‘In Den Dok’, een paternalistische reactie van de burherij op de
sociale onrust in Geraardsbergen of de zorg om de volksgezondheid,, door
Dirck Surdiacourt.
- Het ‘Boudewynkasteel’. Een verdwenen rentenierswoning op de Oudenberg te
Geraardsbergen, door Jacques de Ro.
- Een historische blik op ’t Pannenhuis te Onkerzele, door Elie de Mol
- In ’t Giesbaargs : scheldwoorden, door Luc van Schoors
06/06/07 : Nummer 213 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Het succes van de solferstek. Nieuw licht op de eerste
Geraardsbergse lucifersfabrikant Guillaume Mertens, door Jacques de Ro.
- De sigarenfabriek “Finistère” van de familie Bruylandt-De Schuyteneer in
Jadotstad in het voormalige Belgisch-Kongo, door Dirck Surdiacourt.
- De taalgrens in de spiegel van de plaatsnamen in en om Geraardsbergen,
door dr. Luc van Durme.
- De steegjesroute rond de Markt van Geraardsbergen, door Jan Coppens
- Voorouderreeks, Afl. 18, Auguste de Portemont, door Marc van Trimpont
03/06/07 : Lustrumviering
De Kring Gerardimontium bestaat tien jaar en dit wordt gevierd met een
academische zitting tijdens dewelke dr. Luc van Durme, lid van de
Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, een referaat
zal houden over het thema "De taalgrens in de spiegel van de plaatsnamen
in en om Geraardsbergen", terwijl leerlingen van de stedelijke
Kunstacademie zorgen voor muzikale intermezzi.
Dit feestgebeuren, waarbij voor het eerst ook het
Eremerk Graaf Boudewijn wordt
uitgereikt, heeft plaats in het Koetshuis van de Sint-Adriaansabdij op
zondag 3 juni 2007 om 10 uur stipt en wordt afgerond omstreeks 12.30 uur
met een feestelijke receptie tot 13.30, aangeboden door de Stichting
Louis-Ghislain Rens.
06/04/07 : Nummer 212 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Constant van Crombrugghe (1789-1865). Kannunik en deken van het
Kapittel Sint-Baafs te Gent. Lid van het nationaal Congres. Stichter van
vier kloostercongragaties. Grondvester van het vrij onderwijs, door Gaston
Imbo (†).
- ‘Groot-Geraardsbergen’ 1943, of de stille eenmaking van de genaaste
gebieden, door Dirck Surdiacourt.
- In ’t Giesbaargs, door Lucien van Schoors
30/01/07: Nummer 211 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- “Een welgelegen buitengoed te Geeraardsbergen”… het
‘Oudenbergkasteel’, door Jacques de Ro.
- Overuren voor God… Een biografische schets van Hendrik Jeddens
protestants predikant te Geraardsbergen, door Guy Liagre.
9/12/06 Nummer 210 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Zarlardingenaar Jean Joseph Deportemont (1803-1883) alias Dom
Jacobus onder de vlag van Citeaux, prior van
“Notre-Dame-du-Petit-Clairvaux” in Tracadie (Canada), 1858-1883, door Marc
van Trimpont.
- De Wegvoeringstraat. Een straatnaam als herdenking aan een oorlogsdrama
uit 1916 te Geraardsbergen, door Jacques de Ro.
- Voorouderreeks van Emile van den Daelen (1845-1918) door Marc van
Trimpont.
- In ‘t Giesbaargs, dialectrubriek door Lucien van Schoors.
9/10/06 Nummer 209 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Daar gaat een dominee voorbij... Een eeuw protestantisme te
Geraardsbergen (1906-2006), door dr. Guy Liagre
- Deel 2 van "Tot Zalige en Onuitwischbare Nagedachtenis" van Félicien
Cauwel..., door Dirck Surdiacourt
- Misvattingen over Franse leenwoorden in het Geraardsbergs, door
Jan Coppens
14/08/06 Orde op zaken (bis)
Twee jaar geleden had net over de taalgrens in de provincie Henegouwen,
een verschrikkelijke gasontploffing plaats. Deze ging gepaard met een
alles verschroeiende vuurhaard en met onbeschrijfelijk veel menselijk
lijden en leed. We vernamen het nieuws van deze tragedie onder meer via de
Vlaamse televisie die meldde dat het onheil zich had voorgedaan in het
plaatsje Gellingen, dit is de Nederlandstalige benaming voor Ghislenghien.
Fijn dat onze Vlaamse officiële omroep (VRT) eventjes en heel natuurlijk
een steentje bijdroeg om een in onze taal minder gekende of misschien in
onbruik geraakte plaatsnaam weer in omloop te brengen. Maar…, wat gebeurde
er nadien??? Nadat zowat iedereen zich, als vanzelf, de naam Gellingen
eigen had gemaakt waardoor het Franstalige Ghislenghien hier in Vlaanderen
op de achtergrond geraakte, deed diezelfde omroep zoals de slangen:
vervellen! Als gevolg daarvan vervreemde hij zich van zijn eigen “kind”
Gellingen om het steeds weer te hebben over Ghislenghien… En dat terwijl
nagenoeg iedereen (concurrent VTM en Het Laatste Nieuws, de grootste krant
van Vlaanderen, incluis) het “VRT-kind” Gellingen… had aangenomen.
Steeds diezelfde VRT heeft het bijvoorbeeld ook steevast over (het
naburige) Lessines in plaats van het Nederlandse Lessen doch anderzijds
wel over Eigenbrakel wanneer de originele Franse benaming Braine l’Alleud
is, of Borgworm in plaats van Waremme, of enz., enz., enz… Hier is dus
duidelijk en onmiskenbaar een gebrek aan rechtlijnigheid in de
beleidsvisie(?), met andere woorden een gemis aan houvast ter zake. In het
Swahili zou men gewagen van een potopoto, een… hutsepot!
Maar blijkbaar is er ook nog iets anders aan de hand, wat inderdaad aan de
oppervlakte komt bij het gebruik van plaatsnamen uit het Franstalige
landsgedeelte. Ik verklaar me nader. Niet alleen de VRT heeft het over
Lessines enz., enz., maar ook in ons Onderwijs wijkt men, naar verluidt,
af van het Nederlandse taaleigen ter zake. Hoe komt dat toch?…
Voor het antwoord op deze vraag moeten we zo’n veertig à vijftig jaar
terug in de tijd, naar de periode van de marsen op Brussel toen
Franstalige respectievelijk Nederlandstalige bewegwijzering, vooral in de
taalgrensgebieden, bijna dag na dag werd beklad. In het Brusselse bij
voorbeeld werden namen als Gand en Luik met een teerachtige verf
onleesbaar gemaakt. In de hoop dit geldverslindend verschijnsel uit de
wereld te helpen, besliste de toenmalige minister van Openbare Werken, Jos
de Saeger, de plaatsnamen van (Belgische) gemeenten voortaan te vermelden
uitsluitend in de taal van de streek waar die gelegen zijn. Aldus was geen
sprake meer van een tweetalige bewegwijzering Gent-Gand respectievelijk
Liège-Luik, maar wel van een eentalige Gent en Liège. En zo werd hier in
Geraardsbergen, bij het inslaan van de Groteweg richting Henegouwen, de
wegwijzer Lessen “omgetoverd” in Lessines. In Lessen had er op datzelfde
moment Geraardsbergen moeten staan, maar het heeft heel wat langer
aangesleept alvorens ook in Franstalig België die maatregel van louter
praktische aard, werkelijk ook doorgang vond… Na verloop van tijd trok
Openbare Werken zijn eerder genomen maatregel in en werd alles weer als
voorheen… Dit legt uit hoe het komt dat vandaag de wegwijzer, bij het
inslaan van de Groteweg, opnieuw Lessen aangeeft.
Ik zegde zo-even dat de destijds door Openbare Werken genomen maatregel er
een was van louter praktische aard die niets -maar dan hoegenaamd niets-
had en heeft uit te staan met het grammaticale taaleigen van het Frans of
het Nederlands. Begrijpe dan wie kan(?) –tenzij wanneer men
esperanto-trekjes cultiveert in de hoop denkbeeldige torens van Babel te
slopen- dat het Onderwijs in Vlaanderen op een taalkundig oncorrecte kar
is gesprongen en het steevast heeft over Lessines i.p.v. Lessen, enz.,
enz., enz.
Een vereniging als de onze staat, als per
definitie, voor het in stand houden van het erfgoed. Net als de
Franstaligen het sinds mensengeheugenis spontaan hebben over Grammont voor
Geraardsbergen, Gand voor Gent, Roulers voor Roeselare, Londres voor
London,… hebben wij het al net zolang en even natuurlijk over Lessen voor
Lessines, Hoei voor Huy, Nijvel voor Nivelles, Parijs voor Paris, enz.,
enz., enz… Beste mensen, ook plaatsnamen maken deel uit van ons cultureel
erfgoed. Waarom zouden wij nu anders moeten gaan doen in een
aangelegenheid die overal elders wordt beschouwd als zijnde de normaalste
zaak van de wereld? Laten we ons dus gedragen zoals iedereen en onze
natuurlijkheid geen geweld aandoen. Trouwens, toont de eeuwenoude
volkswijsheid, volgens dewelke elke vogel zingt zoals hij gebekt is, ons
niet de te volgen weg?
Welke politicus of politica neemt de handschoen op?
Marc van Trimpont, voorzitter
07/08/06 Nummer 208 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Frans C.C. van Coetsem (1919-2002). Geboren Geraardsbergenaar,
internationaal gerenommeerd taalkundige, door Jan COPPENS
- “Tot Zalige en Onuitwischbare Nagedachtenis” van Félicien Cauwel
(1885-1943), “Veldwachter der Gemeente Nederboelare”, deel 1, door Dirck
SURDIACOURT.
- In ’t Giesbaargs, dialectrubriek door Lucien VAN SCHOORS.
15/07/06
Ophasselt in beeld (1900-1976) -
Om te voldoen aan de aanhoudende vraag is het boek
Ophasselt in beeld (1900-1976) nu te verkrijgen in tweede druk.
11/07/06 11
juli…Orde op zaken
Tot zowat 20 à 25 jaar geleden sprak men
van het Guldensporenfeest. Sindsdien moeten we het stellen met wat genoemd wordt
“Feest van de Vlaamse Gemeenschap”, naar analogie van “Fête de la Communauté
française”.
Volgens sommigen zou de reden voor die naamsverandering gezocht moeten
worden in het feit dat op de term Guldensporenfeest een soort hypotheek zou
rusten die dan wordt toegeschreven aan de houding van de Vlaamse Beweging,
waarover een en ander zou te zeggen vallen. Het gaat hier om motieven van louter
emotionele en dus subjectieve aard. Welnu, dit is een foutieve invalshoek. De
termen Guldensporenslag en Guldensporenfeest werden inderdaad gebruikt door de
Vlaamse Beweging die een en ander voorstelde als symbool van de Vlaamse
vrijheidsstrijd, maar ze zijn alles behalve een creatie of een kind van die
beweging. De naam gaat immers eeuwen terug in de tijd. In 1562, met andere
woorden enkele honderden jaren voor er zelfs van een Vlaamse Beweging sprake
was, weidde kroniekschrijver Nicolas Despars (1522-1597) uit over “den
zegenryken slag van Kortrijk, gezeyd de Gulden Sporen” (zie: Cronycke van den
Lande ende Graefscepe van Vlaeneren van de jaeren 405 tot 1492, Brugge, 1562,
uitgegeven naar het oorspronkelijk door J. de Jonghe, Brugge, 1737-1738, p.89).
Alhoewel er misschien onderhuids en onder bepaalde aspecten een zweem van
een Vlaamse vrijheidsstrijd aanwezig was, was de Guldensporenslag in eerste
instantie een sociale revolutie avant la lettre die plaats greep omstreeks 1300.
Samen met de slag bij Woeringen (1288) bracht de Guldensporenslag (1302)
inderdaad een grondige wijziging in het politieke en sociale leven teweeg.
Mag ik er overigens op wijzen dat de term Guldensporenslag overal gekend
en verspreid was (is) en dan niet in verband met de Vlaamse Beweging maar steeds
binnen de correcte historische context (en ik citeer opnieuw, maar nu L.A.
Warnkönig, een historicus van recentere datum) : “Cette victoire éclatante,
remportée par les bourgeois et gens de métier de la Flandre sur la fleur de la
noblesse française, laisse une telle impression dans l’esprit du peuple flamand,
qu’il n’est personne dans ce pays qui ne connaisse la bataille des éperons :
c’est le nom populaire de la journée de Coutrai de Groeninghe” (zie : Histoire
de la Flandre et de ses institutions civiles et politiques jusqu’à l’année 1305,
Brussel, 1835, p.314). Zowel de term als het begrip Guldensporenslag en mutatis
mutandis Guldensporenfeest maken dus onmiskenbaar deel uit van ons
cultuurhistorisch erfgoed. Zoiets veegt men zomaar niet van tafel! Trouwens, het
is niet omdat men van oordeel is (terecht of onterecht) dat een of andere
drukkingsgroep misbruik zou hebben gemaakt van iets waardevols dat dit
waardevolle plots als een wegwerpproduct zou moeten worden misprezen en
weggemoffeld. Of, moeten we dan ook de Belgische vlag begraven gewoon omdat,
tijdens de Tweede Wereldoorlog, de met Duitsland meevechtende soldaten van het
Waals Legioen de Belgische driekleur droegen? Laten we toch consequent blijven.
De Vlaamse politicus/politica die de destijds begane vergissing van die
naamsverandering ongedaan maakt en recht trekt wat kromgebogen werd, wel,
zijn/haar naam zal verbonden blijven met de geschiedenis van Vlaanderen.
Marc van Trimpont,
Voorzitter van de Geschied- en Heemkundige Kring Gerardimontium
16/06/06 Nummer 207 Gerardimontium - Blikvangers in
dit nummer:
- Verdwenen uitdrukkingen in ’t Giesbaargs, door Jan COPPENS
- Medische zorgverleners in Geraardsbergen in de negentiende eeuw,
deel 4 en slot, door Freddy DE CHOU.
- Digno Garcia, een Paraguayaanse harpspeler in Geraardsbergen:
deel 2 en slot, door Jacques DE RO.
08/05/06 Ophasselt in beeld (1900-1976) -
Het boek
Ophasselt in Beeld (1900-1976) is uitverkocht !
22/04/06 Ophasselt in beeld (1900-1976) overrompelend succes
- Op vrijdagavond 21 april had
voor een bomvolle zaal -alle 120 stoelen waren bezet en talrijk waren ze om
recht te hebben moeten staan- een powerpoint-presentatie plaats van het kijk- en
leesboek Oph asselt
in beeld, waarover hier bericht op 30 december 2005. Na de voorstelling werd het
aan de balie een drukte van jewelste door de toeloop van de vele
belangstellenden die allen een boek of meerdere exemplaren wilden bemachtigen.
Begrijpelijk want Ophasselt in beeld is een fraaie publicatie geworden die kan
worden gerangschikt onder de betere “fotoboeken” (zie ook onder
Publicaties).
16/04/06 Nummer 206
Gerardimontium - Blikvangers in dit nummer:
- Digno Garcia, een Paraguayaanse harpspeler in Geraardsbergen (dl.1) door
Jacques DE RO
- Medische zorgverleners in Geraardsbergen in de 19de eeuw (dl.3) door
Freddy DE CHOU
- In 't Giesbaargs, dialectrubriek door Lucien VAN SCHOORS
25/03/06
Trefwoordenregister op krantenartikels - Marc Punnewaert zorgde
voor een overzichtelijk trefwoordenregister op de krantenartikels
verschenen in 1) Carto Numis Club, 2) De Heemschutter en 3)
Gerardimontium. U kan dit bestand in
excel downloaden.
18/03/06 - Een “Groot
Geraardsbergenaar” in Parijs
In Parijs wordt momenteel gedacht aan
de publicatie van een soort Dictionnaire du Paris médiéval de
Guillebert de Metz en in verband hiermede heeft de projectleider de
medewerking gevraagd van Marc van Trimpont, voorzitter van de Kring
Gerardimontium, medewerking die gaarne werd toegezegd.
Geraardsbergenaar Guillebert de Metz of Mets (°ca.1360) heeft lange tijd
vertoefd in de Franse hoofdstad waar hij ten tijde van het bewind van
Karel VI (1368-1422) een Description de la ville de Paris schreef. Dit
werk wordt zelfs vandaag nog ‘tout à fait remarquable’ genoemd door de
initiatiefnemer van het project.
12/03/06 - Eetfestijn
Op zondag 12 maart 2006 organiseert de Geschied- en Heemkundige Kring
Gerardimontium zijn 5de eetfestijn. Dit heeft plaats in feestzaal De Reep,
Astridlaan, Nederboelare van 11.30 tot 14.30 uur.
Op het menu: Steak, natuur of keuze tussen drie sausjes ofwel Ossentong in
tomatensaus met champignons ofwel Gepocheerde zalmfilet met fijne
groentjes. Bij elke schotel aangepaste garnituur en frietjes.
PRIJS : 12 euro (7 euro voor kinderen onder 12 jaar, te betalen aan de
kassa)
KAARTEN TE BEKOMEN BIJ DE BESTUURSLEDEN EN AAN DE
KASSA
03/02/06 Nummer 205 Gerardimontium
Blikvangers in dit nummer:
- Medische zorgverleners in Geraardsbergen in de 19de eeuw (dl.2) door
Freddy de Chou.
- Voorstelling van nieuwe archiefbescheiden van de baronie Boelare (Jean
Marquebreuck).
- Klaarheid over overlijdensdatum van Joannes van Waesberghe, 1603-1632
(Marc van Trimpont)
- Verdwenen uitdrukkingen in 't Giesbaargs en Geraardsbergen in de
dialectatlas van Zuid-Oost-Vlaanderen (Jan Coppens)
- Een bijdrage over priores D'Azevedo, de laatste bestuurster van het
O.L.V.-Ziekenhuis van Geraardsbergen (J. Verschaffel)
15/01/06 Europese erkenning
‘Geraardsbergse mattentaart’
De Broederschap van de Geraardsbergse mattentaart -en in allereerste
plaats haar voorzitter Roger Flamant- heeft reden tot feesten. Op 6
januari kwam het bericht van de Europese erkenning van de ‘Geraardsbergse
mattentaart’ als streekgerecht. Zowel de radio en televisie als de
geschreven pers hebben er ruim aandacht aan geschonken. Deze erkenning
maakt van het label ‘Geraardsbergse mattentaart’ een exclusiviteit voor de
bakkers van de regio Geraardsbergen-Lierde.
De Kring Gerardimontium is nauw en actief betrokken geweest bij de
totstandkoming van het erkenningdossier. Voorzitter Marc van Trimpont
nam inderdaad de historische onderbouw van dit dossier voor zijn rekening,
m.a.w. de niet producttechnische en niet administratieve hoofdstukken. Het
betreft meer bepaald § 4.3 waar de gegrondheid van het geclaimde
geografisch gebied (Geraardsbergen-Lierde) diende te worden
gerechtvaardigd en § 4.6. waarin, op historische gronden, het verband of
de binding van het product met de geografische streek diende te worden
aangetoond.Vermits het hier gaat om de erkenning van een streekgerecht zal
het wel voor iedereen duidelijk zijn dat de slaagkans en de succesvolle
afloop van dergelijk dossier staat of valt met deze onderbouw.
31/12/05 Ophasselt in
beeld 1900-1975 - Ophasselt in Beeld, 1900-1975 , zo luidt
de titel van het kijk- en leesboek over de deelgemeente Ophasselt dat
weldra wordt uitgegeven door onze Kring.
De auteurs en samenstellers zijn Hilde van
Paepegem en Filip Jalet . Als ingezetenen van
Ophasselt bezochten beiden maandenlang familieleden, vrienden, kennissen ,
ja nagenoeg alle inwoners op zoek naar illustratiemateriaal uit
grootmoeders tijd. Hun oogst is indrukwekkend met mogelijk tot zelfs een
200-tal illustraties. Het gaat hier echter om meer dan een gewoon
kijkboek. Niet alleen zijn er tal van vooralsnog onuitgegeven fotos's,
maar bovendien werd elke illustratie door de samenstellers voorzien van
passende duiding. En wie daarbovenop alles wil vernemen over het verleden
van deze landelijke leefgemeenschap, die midden de zeventiende eeuw zelfs
tot graafschap werd verheven, vindt wat hij zoekt in een historisch
hoofdstukje geschreven door Jacques de Ro onder de titel
Van Haslud naar Ophasselt. Het gaat hier dus om wat we een
“volwaardig” kijk- en leesboek zouden willen noemen, “volwaardig” in de
diepere betekenis van dit tweeledig woord.
30/12/05 Nieuwe lay-out
- Hopelijk bevalt de nieuwe lay-out. Uw opmerkingen zijn steeds welkom bij
de webmaster.
28/12/05
Trefwoordenregister - Ook dit jaar zorgde Marc Punnewaert voor een
overzichtelijk trefwoordenregister. U kan dit bestand in
excel downloaden.
27/12/05 Gerardimontium
- Alle gegevens in het indexregister zijn bijgewerkt. Wie nog geen lid is,
kan een staaltje van het tijdschrift bekijken via deze
inhoudstafel.
|
